RPD: Rodzic może w każdej chwili wycofać zgodę na publikację wizerunku dziecka przez szkołę

Składana np. na początku roku szkolnego zgoda rodzica na publikację wizerunku dziecka przez szkołę jest przykładem niewłaściwego stosowania prawa. Rodzice nie wiedzą, na co się piszą - powiedziała PAP rzeczniczka praw dziecka Monika Horna-Cieślak. Podkreśliła, że zawsze można ją wycofać.

- Proszenie rodziców o wyrażenie zgody na utrwalanie i rozpowszechnianie wizerunku dziecka, które odbywa się zwykle niedługo po 1 września, jest tego dobrym przykładem - zaznaczyła.

Wyjaśniła, że oświadczenie o wyrażeniu zgody na wykorzystywanie wizerunku dziecka, podpisywane przez rodziców w trakcie rekrutacji do żłobka, przedszkola lub szkoły albo wkrótce po rozpoczęciu roku szkolnego, to tzw. zgoda blankietowa, która jest sformułowana w sposób niewłaściwy.

- Zgoda na przetwarzanie wizerunku powinna być wyrażona na konkretne zdjęcie, film, czy wydarzenie, w którym uczestniczy dziecko. Tymczasem rodzice nie wiedzą, na co się piszą, jakie treści, z jakich wydarzeń będą publikowane, ani jak dziecko będzie się na tych zdjęciach czy filmach prezentowało - powiedziała rzeczniczka.

- Poza tym ze zgody zawsze można się wycofać - dodała.

Co pokazują rozmowy z młodzieżą

Jej zdaniem rodzice często podpisują szkolną zgodę, ponieważ zakładają, że ich córka lub syn będą na bieżąco pytani o chęć udziału w sesji zdjęciowej podczas jakiegoś wydarzenia oraz o możliwość publikacji zdjęcia lub filmiku w internecie, m.in. mediach społecznościowych placówki.

Jednak z rozmów Hornej-Cieślak z młodzieżą, a także z przeprowadzonych przez Biuro RPD badań, opisanych w raporcie „Więcej szacunku dla młodego wizerunku”, wynika, że rzeczywistość jest inna.

- Kiedy młoda osoba mówi, że nie chce być fotografowana, nierzadko słyszy: „Ale o co ci chodzi? Przecież rodzice się zgodzili. Chodź, ustaw się, nie wydziwiaj”. To po pierwsze pokazuje, że brakuje nam zrozumienia, że ze zgody zawsze można się wycofać, a po drugie - że praktyka jest inna niż obowiązujące prawo - zauważyła rozmówczyni PAP.

Publikowanie bez zgody jest szczególnie szkodliwe

Horna-Cieślak podkreśliła też, że publikowanie zdjęć i filmów bez zgody przedstawianej na nich osoby młodzi ludzie uważają za zjawisko szczególnie szkodliwe.

Najbardziej otwarci na zadawanie pytań o zgodę na zrobienie zdjęcia drugiej osobie są młodzi ludzie, dla których internet jest naturalnym środowiskiem, oraz rodzice - głównie ci, którzy mają bliski kontakt z dzieckiem oraz są świadomi zagrożeń związanych z rozpowszechnianiem wizerunku w sieci. Nauczyciele i inne osoby niespokrewnione zwykle pytają mniej chętnie.

W rozmowie z PAP rzeczniczka zachęciła, aby już od najmłodszych lat pytać dzieci, czy chcą być fotografowane, czy nie mają na to ochoty.

- To wzmacnia poczucie dziecka, że może decydować o sobie i swoim wizerunku - powiedziała Horna-Cieślak.

Katarzyna Czarnecka (PAP)

ksc/ akar/