Składana np. na początku roku szkolnego zgoda rodzica na publikację wizerunku dziecka przez szkołę jest przykładem niewłaściwego stosowania prawa. Rodzice nie wiedzą, na co się piszą - powiedziała PAP rzeczniczka praw dziecka Monika Horna-Cieślak. Podkreśliła, że zawsze można ją wycofać.

- Proszenie rodziców o wyrażenie zgody na utrwalanie i rozpowszechnianie wizerunku dziecka, które odbywa się zwykle niedługo po 1 września, jest tego dobrym przykładem - zaznaczyła.

Wyjaśniła, że oświadczenie o wyrażeniu zgody na wykorzystywanie wizerunku dziecka, podpisywane przez rodziców w trakcie rekrutacji do żłobka, przedszkola lub szkoły albo wkrótce po rozpoczęciu roku szkolnego, to tzw. zgoda blankietowa, która jest sformułowana w sposób niewłaściwy.

- Zgoda na przetwarzanie wizerunku powinna być wyrażona na konkretne zdjęcie, film, czy wydarzenie, w którym uczestniczy dziecko. Tymczasem rodzice nie wiedzą, na co się piszą, jakie treści, z jakich wydarzeń będą publikowane, ani jak dziecko będzie się na tych zdjęciach czy filmach prezentowało - powiedziała rzeczniczka.

- Poza tym ze zgody zawsze można się wycofać - dodała.

Co pokazują rozmowy z młodzieżą

Jej zdaniem rodzice często podpisują szkolną zgodę, ponieważ zakładają, że ich córka lub syn będą na bieżąco pytani o chęć udziału w sesji zdjęciowej podczas jakiegoś wydarzenia oraz o możliwość publikacji zdjęcia lub filmiku w internecie, m.in. mediach społecznościowych placówki.

Jednak z rozmów Hornej-Cieślak z młodzieżą, a także z przeprowadzonych przez Biuro RPD badań, opisanych w raporcie „Więcej szacunku dla młodego wizerunku”, wynika, że rzeczywistość jest inna.

- Kiedy młoda osoba mówi, że nie chce być fotografowana, nierzadko słyszy: „Ale o co ci chodzi? Przecież rodzice się zgodzili. Chodź, ustaw się, nie wydziwiaj”. To po pierwsze pokazuje, że brakuje nam zrozumienia, że ze zgody zawsze można się wycofać, a po drugie - że praktyka jest inna niż obowiązujące prawo - zauważyła rozmówczyni PAP.

Publikowanie bez zgody jest szczególnie szkodliwe

Horna-Cieślak podkreśliła też, że publikowanie zdjęć i filmów bez zgody przedstawianej na nich osoby młodzi ludzie uważają za zjawisko szczególnie szkodliwe.

Najbardziej otwarci na zadawanie pytań o zgodę na zrobienie zdjęcia drugiej osobie są młodzi ludzie, dla których internet jest naturalnym środowiskiem, oraz rodzice - głównie ci, którzy mają bliski kontakt z dzieckiem oraz są świadomi zagrożeń związanych z rozpowszechnianiem wizerunku w sieci. Nauczyciele i inne osoby niespokrewnione zwykle pytają mniej chętnie.

W rozmowie z PAP rzeczniczka zachęciła, aby już od najmłodszych lat pytać dzieci, czy chcą być fotografowane, czy nie mają na to ochoty.

- To wzmacnia poczucie dziecka, że może decydować o sobie i swoim wizerunku - powiedziała Horna-Cieślak.

Katarzyna Czarnecka (PAP)

ksc/ akar/