Infekcje górnych dróg oddechowych zarówno u dzieci jak i dorosłych to przypadłość szczególnie częsta w porze jesienno-wiosennej Sprzyjają im nie tylko pogoda czy temperatury za oknem, ale również nieodpowiednie ubranie czy suche powietrze w ogrzewanych pomieszczeniach. W zdecydowanej większości przypadków mają one podłoże wirusowe, dlatego też ich leczenie opiera się głównie na łagodzeniu objawów i wzmacnianiu układu odpornościowego. Pozwala to zapobiec ponownemu zachorowaniu w przyszłości. Co zatem robić, aby zminimalizować częstość ich występowania, zwłaszcza u dzieci?

Bakteryjna i wirusowa infekcja górnych dróg oddechowych

Schemat leczenia stanów zapalnych górnych dróg oddechowych zależy przede wszystkim od ich charakteru. Inaczej bowiem wygląda postępowanie w przypadku infekcji wirusowych, stanowiących prawie 70% zachorowań, a inaczej w przypadku infekcji bakteryjnych. Dlatego też każdy rodzic, jeżeli nie może skorzystać z pomocy lekarza, powinien samodzielnie umieć rozpoznać, z którym typem infekcji mamy do czynienia. Za większość infekcji wirusowych górnych dróg oddechowych odpowiadają adenowirusy, koronawirusy, rynowirusy, wirus Coxackie, wirusy paragrypy czy najbardziej znany wirus grypy. Objawy chorobowe są w tym przypadku spowodowane wnikaniem tych wirusów do nabłonka dróg oddechowych i namnażania się w ich wnętrzu, na co organizm reaguje miejscowym stanem zapalnym. Z reguły wirusowe zapalenie górnych dróg oddechowych ma łagodniejszy przebieg i trwa krócej niż infekcja bakteryjna. Oto najbardziej charakterystyczne dla infekcji wirusowych objawy:

• Stan podgorączkowy lub też gorączka, jednak nie wyższa niż 38,5 stopnia Celsjusza;


• Osłabienie i uczucie ogólnego rozbicia;


• Ból i zaczerwienienie gardła;


• Zatkany nos, katar wodnisty i raczej bezbarwny;


• Bóle stawowe i mięśniowe;


• Suchy kaszel;


• Ból głowy.

Oczywiście objawy te nie wszystkie muszą pojawiać się jednocześnie, często zdarza się że tylko wybrane z nich utrudniają funkcjonowanie małemu pacjentowi. Mogą one mieć także różny stopień nasilenia, w zależności od stanu naszego układu odpornościowego. W większości przypadków też infekcje wirusowe górnych dróg oddechowych nie wymagają specjalistycznego leczenia i po około 7-10 dniach ustępują samoistnie. Charakterystyczny jest jednak dla nich tzw. kaszel poinfekcyjny, który może trwać nawet kilka tygodni i nie powinien stanowić powodu do niepokoju. Z tego względu, jeżeli chodzi o infekcje górnych dróg oddechowych o charakterze wirusowym, standardowe leczenie ma charakter objawowy i obejmuje przede wszystkim leki o działaniu przeciwwirusowym łagodzące zapalenie górnych dróg oddechowych oraz środki łagodzące kaszel i katar.

Nieco inaczej wygląda sprawa, jeżeli chodzi o infekcje bakteryjne. W ich przypadku bowiem objawy są dużo trudniejsze do wyeliminowania, a sama infekcja górnych dróg oddechowych trwa dłużej. Często też najpierw mamy do czynienia z infekcją wirusową, która osłabia mechanizmy obronne organizmu i stwarza możliwość do ataku bakteriom, odpowiedzialnym za infekcje o charakterze bateryjnym. Wśród nich najczęściej wymienia się Streptococcus pyogenes, odpowiedzialne za anginy ropne i szkarlatynę, Streptococcus pneumoniae, czyli pneumokoki, Haemophilus influenzae wywołujący przede wszystkim zapalenie nagłośni oraz Staphylococcus aureus czyli popularny gronkowiec złocisty. Co powinno skierować diagnostykę i leczenie właśnie w kierunku infekcji bakteryjnej? Oto najbardziej typowe objawy:

• Brak apetytu, senność, osłabienie;


• Ból głowy;


• Wysoka gorączka, z reguły nie spadająca poniżej 38 stopni Celsjusza;


• Ropny, żółto-zielony katar;


• Mocno czerwone gardło z nalotem na migdałkach podniebiennych, wyjątkowo bolesne;


• Mokry kaszel, w trakcie którego dochodzi do odkrztuszania.

Najważniejszy jest w ich przypadku fakt, iż raczej nie jest możliwe samoistne ustąpienie objawów i konieczna jest konsultacja lekarska i wdrożenie odpowiednio dobranej antybiotykoterapii.

Infekcja górnych dróg oddechowych a możliwe powikłania

W porę rozpoznane zapalenie górnych dróg oddechowych jest łatwe do wyleczenia i nie prowadzi do powstania jakichkolwiek powikłań. Jednakże często początkowe objawy infekcji są przez nas ignorowane, co zwłaszcza w przypadku dzieci może dość szybko doprowadzić do powikłań. Polegają one przede wszystkim na rozszerzeniu się objawów stanu zapalnego na dolne odcinki układu oddechowego i w efekcie wystąpienie takich jednostek chorobowych jak zapalenie oskrzelików i oskrzeli, a nawet zapalenie płuc. Zdarza się również, zwłaszcza przy nieżytach nosa, że infekcja górnych dróg oddechowych rozprzestrzenia się na sąsiadujące z nimi ucho, węzły chłonne, a nawet opony mózgowe. W nielicznych przypadkach obserwowano jako powikłania infekcji górnych dróg oddechowych zapalenia nerek oraz serca (głównie za sprawą rozprzestrzeniania się patogenów przez naczynia limfatyczne i krew). W większości przypadków jednak tego typu powikłania spowodowane są bakteriami. Duży problem stanowią natomiast nadkażenia bakteryjne, które zwłaszcza u pacjentów z osłabioną odpornością mogą przekształcić się w ogólne zakażenie organizmu, czyli sepsę.

Zapalenie górnych dróg oddechowych - leczenie

Sposób leczenia infekcji górnych dróg oddechowych zależy przede wszystkim od czynnika je wowołującego, ale również od postaci choroby. Wirusowa infekcja górnych dróg oddechowych może bowiem przyjąć postać:

• Nieżytu nosa,


• Zapalenia gardła i migdałków,


• Zapalenia zatok,


• Zapalenia krtani,


• Paragrypy,


• Grypy.

Większość lekarzy stawia rozpoznanie w oparciu o zgłaszane przez pacjenta objawy. Zdarza się jednak, że objawy są nietypowe i budzą wątpliwości lekarza. W tym wypadku najlepszym rozwiązaniem jest wykonanie wybranych badań laboratoryjnych, które skutecznie pomagają odróżnić czy u pacjenta występuje wirusowa czy bakteryjna infekcja górnych dróg oddechowych. Wśród nich wymieniane są:

• Morfologia krwi (z podwyższoną ilością leukocytów),


• CRP (marker stanu zapalnego),


• PCT czyli prokalcytonina,


• ASO, którego wartość jest podwyższona przy zakażeniu Streptococcus pyogenes.

Podstawę leczenia, bez względu na postać choroby stanowią sprawdzone, domowe metody. Wśród nich ogromne znaczenie mają odpoczynek oraz pozostanie w łóżku aż do czasu ustąpienia objawów, bez narażania się na stres czy kontakt z innymi patogenami. Warto również wprowadzić naturalne preparaty, takie jak imbir, miód, mleko z miodem czy syrop z czosnku i cebuli. Sprawdzonym patentem na udrożnienie nosa jest również napar z majeranku.

Oprócz tego można oczywiście wdrożyć leczenie farmakologiczne, które w tym wypadku ma mieć przede wszystkim charakter objawowy. Do sprawdzonych preparatów należą:

• Niesteroidowe leki przeciwzapalne i przeciwgorączkowe, takie jak ibuprofen oraz paracetamol;


• Duże dawki witaminy C;


• Izotoniczne roztwory oraz krople do nosa, które łagodzą przekrwienie i obrzęk śluzówki, a także zabezpieczają ją przed nadmiernym wysuszeniem;


• Inhalacje, zarówno z samej soli fizjologicznej jak i te z dodatkiem olejków eterycznych;


• Syropy przeciwkaszlowe, zarówno na bazie naturalnych składników jak i specjalistycznych substancji aktywnych;


• Preparaty wirusowe zawierające w swoim składzie inozynę, która skutecznie hamuje aktywność wirusów.

Zapalenie górnych dróg oddechowych a pranabeks inozyny

Coraz bardziej popularnym rozwiązaniem w przypadku leczenia infekcji wirusowych stają się preparaty zawierające w swoim składzie pranabeks inozyny. Poprzez hamowanie aktywności wirusów stymuluje on układ odpornościowy pacjenta. Działanie to opiera się przede wszystkim na stymulacji limfocytów T do większej aktywności. Jakie są tego efekty? Przede wszystkim zwiększenie odporności organizmu na atakujące nas wirusy, a także w przypadku wystąpienia objawów zmniejszenie ich intensywności i łagodniejszy przebieg choroby. Z tego względu preparaty te polecane są nie tylko gdy zapalenie górnych dróg oddechowych już u nas wystąpi, ale również jako działanie profilaktyczne, zwłaszcza u osób u których infekcja górnych dróg oddechowych ma charakter nawrotowy. Dużą zaletą stosowania tego typu preparatów jest fakt, iż są one stosunkowo niedrogie i dostępne bez recepty.

Infekcja górnych dróg oddechowych - profilaktyka

Choć stosowanie preparatów zawierających inozynę jest bezpieczne i w większości przypadków pozwala uzyskać oczekiwane rezultaty, zwłaszcza w przypadku dzieci warto również rozważyć inne metody profilaktyki. Kluczem do sukcesu jest przede wszystkim troska o odpowiednią kondycję dziecka i możliwie jak najczęstsze przebywanie z nim na dworze, co stanowi doskonałą metodę tzw. hartowania organizmu. Na poziom odporności korzystnie wpływa również suplementacja witaminą D, która u dzieci powinna być prowadzona przez cały rok. Warto ponadto w diecie dziecka zawrzeć naturalne środki przeciwwirusowe, takie jak miód, czosnek, imbir oraz cebulę. W dzisiejszych czasach z pewnością dużą rolę odgrywają także szczepienia ochronne przeciw czynnikom odpowiedzialnym za wywoływanie tego typu infekcji. Od niedawna w kalendarzu szczepień obowiązkowych są szczepienia przeciwko Haemophilus influenzae oraz Streptococcus pneumoniae. Co roku możliwe jest również zaszczepienie się przeciwko wirusowi grypy.

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!

Bibliografia:

• https://wylecz.to/uklad-oddechowy/na-wirusy-skuteczny-lek-bez-recepty/


• https://wylecz.to/uklad-oddechowy/zapalenie-i-infekcje-gornych-drog-oddechowych/


• https://www.mp.pl/pacjent/pediatria/choroby/ukladoddechowy/137909,infekcje-drog-oddechowych-u-dzieci


• http://evereth.home.pl/archiwum-pdf/FZ/2015/2/2.pdf


• https://podyplomie.pl/pediatria/31099,profilaktyka-i-leczenie-nawracajacych-infekcji-gornych-drog-oddechowych-u-dzieci


• https://journals.viamedica.pl/forum_medycyny_rodzinnej/article/download/10061/8562