Upadłość konsumencka a kredyt frankowy — dlaczego kolejność działań ma znaczenie

Skutki ogłoszenia upadłości

Z chwilą ogłoszenia upadłości konsument traci zarząd nad swoim majątkiem, który wchodzi do masy upadłości. Zarząd ten przejmuje syndyk — licencjonowany doradca restrukturyzacyjny, który ustala skład masy, spienięża jej składniki i rozdziela uzyskane środki między wierzycieli. Oznacza to, że nieruchomość obciążona kredytem najprawdopodobniej zostanie sprzedana. Po zakończeniu likwidacji sąd ustala plan spłaty wierzycieli — co do zasady na okres do trzydziestu sześciu miesięcy, a jeżeli do niewypłacalności doszło wskutek rażącego niedbalstwa albo umyślnego działania upadłego, nawet do osiemdziesięciu czterech miesięcy. Wykonanie planu skutkuje umorzeniem pozostałych zobowiązań.

Wierzytelność banku z umowy frankowej jako sporna

Ogłoszenie upadłości samo w sobie nie przesądza o istnieniu wierzytelności banku. Bank zgłasza swoje roszczenie syndykowi, a ten ocenia jego zasadność i umieszcza je na liście wierzytelności. Jeżeli umowa kredytu zawiera klauzule abuzywne, istnieje podstawa do zakwestionowania tego zgłoszenia. W praktyce oznacza to konieczność wskazania już we wniosku o ogłoszenie upadłości, że wierzytelność wynikająca z umowy frankowej ma charakter sporny, a następnie — w razie umieszczenia jej na liście — zaskarżenia tej decyzji i przedstawienia argumentacji przemawiającej za nieważnością umowy.

Kancelaria prowadzi sprawy frankowe, w tym sprawy kredytobiorców znajdujących się w trudnej sytuacji finansowej, dla których kwestia istnienia zobowiązania ma znaczenie pierwszorzędne.

Dlaczego upadłość powinna być ostatecznością

Zestawienie obu ścieżek prowadzi do wniosku, który bywa dla kredytobiorców zaskakujący. Postępowanie o ustalenie nieważności umowy zmierza do wykazania, że zobowiązanie nie istnieje, a bank powinien zwrócić wszystkie pobrane świadczenia — przy zachowaniu przez kredytobiorcę własności nieruchomości i po wykreśleniu hipoteki. Upadłość konsumencka prowadzi natomiast do sprzedaży majątku i wieloletniego planu spłaty, w którym uwzględniona zostaje również wierzytelność banku. Kredytobiorca traci zatem nieruchomość, spłacając zobowiązanie, którego zasadność mógł skutecznie zakwestionować. Z tego względu w sprawach frankowych upadłość warto rozważać dopiero po ocenie umowy kredytowej.

Sytuacje, w których upadłość bywa uzasadniona

Nie oznacza to, że upadłość jest zawsze rozwiązaniem błędnym. Bywa właściwa wtedy, gdy poza kredytem hipotecznym istnieje szerokie zadłużenie z innych tytułów — kredytów gotówkowych, kart, pożyczek pozabankowych — którego nie da się rozwiązać przez zakwestionowanie jednej umowy. Jest też uzasadniona, gdy nieruchomość została już utracona w egzekucji, a pozostałe zobowiązania przekraczają możliwości płatnicze dłużnika. Warto pamiętać, że nie wszystkie zobowiązania podlegają umorzeniu — poza jego zakresem pozostają między innymi alimenty, grzywny oraz obowiązek naprawienia szkody wynikającej z przestępstwa.

Sprawa frankowa w toku a ogłoszenie upadłości

Jeżeli postępowanie przeciwko bankowi już się toczy, ogłoszenie upadłości wpływa na jego przebieg, ponieważ roszczenie o zwrot świadczeń wchodzi do masy upadłości, a uprawnienia procesowe w tym zakresie przejmuje syndyk. Jest to okoliczność, którą trzeba uwzględnić przy planowaniu kolejności działań — złożenie wniosku o upadłość w trakcie sprawy frankowej komplikuje postępowanie i ogranicza wpływ kredytobiorcy na jego przebieg. Decyzję o ewentualnej upadłości warto zatem podejmować po uzyskaniu rozstrzygnięcia w sprawie przeciwko bankowi albo w ścisłej koordynacji z prowadzonym postępowaniem.

Od czego zacząć

Niezależnie od rozważanego kierunku pierwszym krokiem powinna być analiza umowy kredytowej wraz z regulaminem i zaświadczeniem banku o historii spłat. Pozwala ona ustalić, czy zobowiązanie obciążające kredytobiorcę ma podstawę w ważnej umowie, oraz oszacować, jak wyglądałoby rozliczenie po stwierdzeniu jej nieważności. Dopiero na tej podstawie można rzetelnie porównać obie ścieżki. Czy w konkretnej umowie występuje wada uzasadniająca roszczenie, można ocenić dopiero po jej przeczytaniu.

Kancelaria prowadzi także sprawy bankowe dotyczące unieważnienia kredytu w innych walutach. Jeżeli rozważasz upadłość konsumencką, mając kredyt frankowy, skontaktuj się z kancelarią i umów bezpłatną analizę umowy przed podjęciem decyzji.

Niniejszy artykuł ma charakter informacyjny i edukacyjny. Nie stanowi porady prawnej. Każda sprawa wymaga indywidualnej analizy prawnej. W celu uzyskania profesjonalnej pomocy prawnej prosimy o kontakt z kancelarią.