Co warto wiedzieć przed budową przydomowej oczyszczalni ścieków?

Brak dostępu do sieci kanalizacyjnej to sytuacja, z którą mierzy się wielu właścicieli domów jednorodzinnych, zwłaszcza na terenach wiejskich i podmiejskich. Alternatywą dla szamba, które wymaga regularnego i kosztownego wywozu nieczystości, są przydomowe oczyszczalnie ścieków, oczyszczające ścieki bezpośrednio na terenie posesji. Zanim jednak dojdzie do montażu takiego urządzenia, warto poznać zarówno zasady jego działania, jak i formalności, które trzeba dopełnić przed rozpoczęciem budowy. Poniżej przybliżamy trzy zagadnienia związane z tym tematem.

Przydomowe oczyszczalnie ścieków to rozwiązanie dla domów bez dostępu do kanalizacji

Przydomowe oczyszczalnie ścieków to urządzenia przeznaczone do oczyszczania ścieków bytowych powstających w gospodarstwach domowych, które nie mają możliwości podłączenia do miejskiej sieci kanalizacyjnej. W przeciwieństwie do tradycyjnego szamba, które jedynie gromadzi nieczystości do czasu wywozu, oczyszczalnia przydomowa prowadzi proces oczyszczania na miejscu, a do gruntu lub odbiornika trafiają ścieki oczyszczone w znacznym stopniu z zanieczyszczeń. Rozwiązania tego typu wykorzystują różne technologie – jedne opierają się na obrotowych złożach biologicznych, inne na złożach zraszanych, jednak wspólnym celem każdej z nich jest doprowadzenie ścieków do stanu, w którym ich odprowadzenie do środowiska nie stanowi zagrożenia dla gruntu i wód gruntowych. Oczyszczalnie tego typu montuje się zarówno przy domach jednorodzinnych, jak i przy większych obiektach – blokach mieszkalnych, szkołach, zakładach pracy czy pensjonatach, w zależności od przewidywanej liczby użytkowników i ilości odprowadzanych ścieków. Konstrukcja zbiorników wykonywana jest zazwyczaj z żywicy poliestrowej wzmocnionej włóknem szklanym, materiału odpornego na działanie agresywnego środowiska ścieków oraz zapewniającego odpowiednią szczelność i sztywność przez wiele lat eksploatacji. Dobór konkretnego modelu oczyszczalni powinien uwzględniać liczbę mieszkańców budynku, warunki gruntowo-wodne na działce oraz sposób odprowadzania ścieków oczyszczonych.

Budowę oczyszczalni trzeba zgłosić we właściwym urzędzie zanim ruszą prace

Montaż przydomowej oczyszczalni ścieków wiąże się z koniecznością dopełnienia kilku formalności, zanim jeszcze rozpocznie się montaż urządzenia. Zgłoszenie oczyszczalni przydomowej najczęściej wymaga wizyty nie tylko w starostwie lub urzędzie miasta, ale wcześniej także w Państwowym Gospodarstwie Wodnym Wody Polskie, gdzie trzeba dokonać zgłoszenia wodnoprawnego lub uzyskać pozwolenie wodnoprawne – w zależności od sposobu odprowadzania ścieków po ich oczyszczeniu. Jeżeli oczyszczone ścieki mają trafiać do gruntu, na przykład poprzez drenaż rozsączający, studnię chłonną lub tunele rozsączające, konieczne jest zgłoszenie wodnoprawne zgodnie z przepisami ustawy Prawo wodne. W sytuacji, gdy ścieki po oczyszczeniu mają być odprowadzane bezpośrednio do cieku wodnego, na przykład rzeki, kanału czy rowu melioracyjnego, wymagane jest już pozwolenie wodnoprawne, którego uzyskanie wiąże się z bardziej szczegółową procedurą. Dopiero po załatwieniu tych formalności można zgłosić samą budowę oczyszczalni we właściwym ze względu na lokalizację działki urzędzie. Pominięcie któregokolwiek z tych kroków może skutkować koniecznością wstrzymania prac albo problemami przy odbiorze inwestycji, dlatego warto zaplanować całą procedurę z odpowiednim wyprzedzeniem, najlepiej jeszcze przed wyborem konkretnego modelu oczyszczalni.

Oczyszczanie biologiczne wykorzystuje pracę mikroorganizmów do rozkładu zanieczyszczeń

Rola przydomowej oczyszczalni ścieków nie ogranicza się do mechanicznego oddzielenia zanieczyszczeń stałych od wody. Równie istotnym etapem jest oczyszczanie biologiczne ścieków, czyli proces, w którym mikroorganizmy tlenowe – bakterie i pierwotniaki – rozkładają substancje organiczne rozpuszczone w ściekach na prostsze, mniej szkodliwe związki. Aby ten proces mógł zachodzić prawidłowo, mikroorganizmy potrzebują stałego dostępu do tlenu, dlatego złoże biologiczne w oczyszczalni jest sztucznie napowietrzane, najczęściej za pomocą niskoobrotowego silnika z przekładnią lub kompresora membranowego. Sekwencja procesów – sedymentacja, oczyszczanie beztlenowe oraz napowietrzanie – powtarza się cyklicznie, co pozwala osiągnąć wysoką skuteczność oczyszczania nawet przy zmiennym dopływie ścieków w ciągu doby. O ile zasada mechanicznego oddzielania zanieczyszczeń stałych jest dla większości użytkowników intuicyjna, o tyle etap biologiczny bywa mniej znany, choć to właśnie on odpowiada za usunięcie większości zanieczyszczeń rozpuszczonych w wodzie. Sprawnie działająca oczyszczalnia biologiczna nie wymaga częstego serwisowania ani regularnego wywozu nieczystości, jednak do prawidłowej pracy niezbędne jest stałe podłączenie do źródła prądu, które zasila mechanizm napowietrzający i pompy odpowiedzialne za przepływ ścieków między kolejnymi komorami.