Jabłonowski kościół pw. Matki Bożej Królowej Polski wraz z całym otoczeniem został wpisany do rejestru zabytków. Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków przy podejmowaniu decyzji o wpisie wziął pod uwagę wartości artystyczne i historyczne budynku kościoła.



Budynek kościoła wzniesiono w latach 1925-1938, według projektu Józefa Seredyńskiego na działce wyodrębnionej z założenia parkowego i ofiarowanej przez hrabiego Maurycego Potockiego. W 1944 r. wycofujące się wojska niemieckie wysadziły kościół. W latach 1948 - 1954 został odbudowany według projektu Zbigniewa Chwaliboga i Bolesława Gierycha.

Kościół w Jabłonnie w zakresie rozwiązania bryły, planu i opracowania elewacji prezentuje formy w sposób swobodny nawiązujące do języka dawnej architektury sakralnej, lecz w odróżnieniu od świątyni przedwojennej uzyskał nowy, barokizujący wyraz plastyczny. Nisze i obramienia, wyłamane i profilowane gzymsy, konsolki, uszakowate płyciny, czy boniowanie, typowe dla repertuaru architektury XVII i XVIII wieku, stają się tworzywem podlegającym redukcji i uproszczeniom. Kościół posiada urozmaicony detal architektoniczny i rzeźbiarski, na który składa dekoracja figuralna z postaciami muzykujących aniołów w zwieńczeniu filarków międzyokiennych, różnorodne oprawy otworów okiennych, czy kute desenie żeliwnych krat. Warto zaznaczyć, iż architekci powojenni projektując świątynię na nowo, utrzymali jednak w dużej mierze dawną linię fundamentów oraz w pewnym stopniu także formy architektoniczne, co stanowi o historycznej ciągłości budowli.

Z elementów wystroju wnętrza i wyposażenia należy wymienić umieszczoną nad kruchtą emporę muzyczną z kunsztownym wystrojem architektonicznym i sztukatorskim, barwne witraże, ołtarz główny z 1958 r. projektu Zbigniewa Chwaliboga oraz bogatą polichromię ściany ołtarzowej zaprojektowaną przez Zygmunta Kamińskiego.

Forma architektoniczna, sama koncepcja bryły oraz wystroju wnętrza, stanowią o wartościach artystycznych przedmiotowego obiektu.

Walor historyczny świątyni wynika przede wszystkim ze związków łączących jabłonowską parafię z rodziną Potockich, darczyńców terenu pod planowany kościół. Świadectwem tych relacji jest zachowana pod nieistniejącą kaplicą Potockich krypta z mauzoleum, w którym spoczywa ojciec ostatniego właściciela majątku jabłonowskiego, hrabia August Potocki, a miejsce jego pochówku upamiętnia kamienna tablica na elewacji. Tablicę pamiątkową w kościele poświęcono również hrabiemu Maurycemu Potockiemu. Kościół dokumentuje także skalę zniszczeń wojennych w Jabłonnie oraz wpisuje się w dzieło powojennej odbudowy miejscowości.



/red/