Pod powierzchnią Legionowa kryją się jedne z najcenniejszych zasobów naturalnych miasta – wody oligoceńskie. Choć niewidoczne na co dzień, od dziesięcioleci stanowią ważny element lokalnej infrastruktury wodnej i rezerwuar wody o bardzo wysokiej jakości.

Na obszarze Legionowa, podobnie jak w całym województwie mazowieckim, pod osadami czwartorzędu oraz słabo przepuszczalnymi iłami pliocenu występują dwa główne poziomy wodonośne: mioceński i oligoceński. Pierwszy z nich, ze względu na podwyższoną zawartość substancji organicznych oraz wkładki węgla brunatnego, nie jest wykorzystywany do zaopatrzenia w wodę. Zupełnie inaczej przedstawia się sytuacja w przypadku poziomu oligoceńskiego, który dostarcza wodę o bardzo dobrej jakości fizykochemicznej.

Oligoceński poziom wodonośny w Legionowie zalega na głębokości od około 190 do 243 metrów poniżej poziomu terenu. Z uwagi na bardzo powolną odnawialność zasobów, jego eksploatacja musi być jednak prowadzona w sposób szczególnie ostrożny i odpowiedzialny.

Historia i lokalizacja legionowskich ujęć

Pierwsze odwierty studni oligoceńskich na terenie miasta wykonano już w latach 80. XX wieku. Łącznie nawiercono je w czterech lokalizacjach:

• Centrum Szkolenia Policji (CSP): Znajdują się tam dwie studnie, które są obecnie własnością PWK „Legionowo” (zarówno teren, jak i ujęcia). Przedsiębiorstwo prowadzi tam aktualnie prace pomiarowe, których celem jest regeneracja i ponowne uruchomienie studni na potrzeby planowanej inwestycji Zastępczej Stacji Uzdatniania Wody „CSP”. Każda z tych studni ma bardzo dużą wydajność – około 55 m³ wody na godzinę.
• Rynek przy ulicy Piłsudskiego: To najbardziej znana mieszkańcom studnia, funkcjonująca jako ogólnodostępny zdrój uliczny. Jej głębokość wynosi aż 250 metrów, co oznacza, że sięga najgłębszych partii utworów oligoceńskich pod miastem.
• Ulica Kolejowa (III Parcela): Czwarty odwiert, który obecnie nie jest eksploatowany.

Strategiczny rezerwuar dla mieszkańców

Studnie oligoceńskie pozostają jednym z najważniejszych rezerwowych źródeł wody dla Legionowa. Ich znaczenie wynika nie tylko z wysokiej jakości pozyskiwanej wody, ale także z faktu, że w sytuacjach awaryjnych mogą stanowić istotne zabezpieczenie dla miasta.

Jednocześnie są one przykładem zasobu, który wymaga rozsądnego gospodarowania, tak aby mógł służyć kolejnym pokoleniom mieszkańców.

Parametry techniczne studni oligoceńskich w Legionowie:

• Studnia na Rynku (ul. Piłsudskiego): Głębokość 250 metrów, wydajność eksploatacyjna 5 m³/h (zdrój uliczny).
• Studnie na terenie CSP: Dwa odwierty o głębokościach 243 m oraz 234 m. Wydajność: po 55 m³/h każda.
• Studnia przy ul. Kolejowej: Odwiert obecnie nieeksploatowany.