Jeśli do domu nie jest doprowadzona kanalizacja, pozostaje wybudowanie przydomowej oczyszczalni ścieków lub szamba.

Zanim jednak inwestor będzie próbował podjąć decyzję na własną rękę, powinien zapoznać się z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, ponieważ może okazać się, że sposób odprowadzania ścieków jest już odgórnie określony.

Przy wyborze szamba lub oczyszczalni, duże znaczenie ma również ich usytuowanie i warunki gruntowo-wodne.

Usytuowanie

Oczyszczalnia wymaga odpowiedniej wielkości działki. Najważniejszym kryterium jest jej usytuowanie względem studni. Nie tylko własnej, ale również najbliższych sąsiadów. Minimalna odległość musi wynosić nie mniej niż 15 metrów, natomiast w ciągu drenów przynajmniej 30 metrów. Jeżeli natomiast zastosowane zostanie powierzchniowe złoże filtracyjne to odległość nie może być mniejsza aniżeli 70 m.

W przypadku szamba jego usytuowanie jest również określone przepisami. Musi być ono oddalone od okien oraz drzwi budynku mieszkalnego minimum 15 m. Natomiast od studni 15 m, a od granicy działki, czy też drogi 7,5 m.

Warunki gruntowo-wodne

Najbardziej popularna oczyszczalnia z drenażem rozsączającym wymaga dużej powierzchni i odpowiedniego rodzaju gruntu i poziomu wody gruntowej na działce. Najlepiej jeśli na działce jest grunt piaszczysty lub gliniasto-piaszczysty. Natomiast poziom wody gruntowej powinien znajdować się co najmniej 1,5 metra poniżej miejsca ułożenia drenów.

Przy ustalaniu poziomu wody gruntowej bierze się pod uwagę jej najwyższy stopień, ponieważ koniecznie trzeba pamiętać, że poziom wody zależny jest głównie od pory roku.

Szambo ze względu na swoją szczelność można stawiać niemal na każdym rodzaju gruntu. Jedynie na terenie, gdzie poziom wód gruntowych jest wysoki poleca się stosowanie zbiorników betonowych. Zbiornik plastikowy, w momencie kiedy zostanie opróżniony, może zostać wypchnięty ku górze przez wody gruntowe.

Działanie

Przydomowa oczyszczalnia działa na zasadzie mechanicznego, chemicznego i biologicznego usuwania zanieczyszczeń z brudnej wody, która płynie z domowej instalacji sanitarnej. W każdym przypadku proces oddzielania zanieczyszczeń jest bardzo zbliżony.

Podczas pierwszego etapu, w wyniku sedymentacji, tj. opadania składników, które są cięższe od wody, dochodzi do oddzielania cząstek stałych.

W drugim etapie następuje beztlenowy rozkład ścieków i częściowe rozłożenie związków organicznych. Wstępnie oczyszczone ścieki przechodzą przez proces rozkładu tlenowego, który sprawia że ostatecznie redukowane są wszelkie zanieczyszczenia.

Końcowy etap oczyszczania odbywa się w gruncie, złożu filtracyjnym mineralnym lub biologicznym, czy też w zbiornikach napowietrzanych.

Szambo musi być przede wszystkim bardzo szczelne, ponieważ ścieki w wyniku fermentacji wytwarzają niebezpieczne dla zdrowia i życia gazy trujące. Dlatego tak ważne jest zastosowanie odpowietrzenia. Zasada ta tyczy głównie zbiorników bezodpływowych.

Jeśli zbiornik nie posiada chociaż niewielkich otworów wentylacyjnych, może dojść do wtłaczania nieprzyjemnych zapachów do wnętrza domu poprzez urządzenia sanitarne.

Dokonując wyboru warto również wziąć pod uwagę ilość odprowadzanych ścieków. Budowa szamba jest tańsza, ale tutaj konieczne jest częste opróżnianie zbiornika. Jeśli jednak rodzina jest nieduża, warto przemyśleć jego budowę. Jeżeli zużycie jest większe, warto zainwestować w oczyszczalnię, zwłaszcza, że koszt ten dość szybko się zwróci.