Wielu rodziców nadal zakłada, że pierwsza wizyta u ortodonty powinna odbyć się dopiero wtedy, gdy dziecko ma już wszystkie zęby stałe. Takie podejście może opóźnić wykrycie niektórych problemów ze zgryzem. Wczesna diagnostyka pozwala ocenić rozwój szczęki, ustawienie zębów i proporcje twarzy, co ma znaczenie dla dalszego planowania leczenia. Z tego artykułu dowiesz się, kiedy zacząć leczenie ortodontyczne u dziecka, jakie objawy powinny zwrócić uwagę rodzica oraz jak wygląda terapia na różnych etapach rozwoju.

Kiedy wada zgryzu wymaga leczenia?

Nie każda nieprawidłowość w ustawieniu zębów oznacza konieczność natychmiastowego leczenia, ale są objawy, które warto skonsultować z ortodontą. Nieleczone wady zgryzu u dzieci mogą wpływać nie tylko na wygląd uzębienia, lecz także na funkcję żucia, oddychania i wymowy.

Ewidentnym wskazaniem do wizyty u specjalisty są krzywe zęby u dziecka. Ale nawet jeśli uzębienie nie wydaje się odbiegać od normy, rodzic musi pozostawać czujny – nieprawidłowy zgryz u dziecka nie zawsze jest widoczny na pierwszy rzut oka. Wśród objawów, które również powinny skłonić rodziców do konsultacji ortodontycznej, znajdują się:

• niesymetryczne rysy twarzy,
• nadmiernie wysunięta lub cofnięta broda,
• nieprawidłowa pozycja języka,
• oddychanie przez usta,
• trudności z prawidłową wymową niektórych głosek,
• zbyt wczesna utrata zębów mlecznych,
• nawyki takie jak ssanie palca, obgryzanie paznokci lub zgrzytanie zębami*.

Bez specjalistycznej interwencji takie nieprawidłowości mogą negatywnie wpływać na rozwój szczęki i ustawienie zębów stałych. Leczenie ortodontyczne dzieci wdrożone w odpowiednim momencie pozwala monitorować rozwój zgryzu i w razie potrzeby zaplanować działania korekcyjne. Wczesna konsultacja nie zawsze oznacza rozpoczęcie leczenia od razu, ale umożliwia obserwację i określenie najlepszego momentu na interwencję.

Ortodonta dziecięcy – kiedy wizyta?

Leczenie ortodontyczne w wieku 13 lat może być już nieco spóźnione. Stałe zęby są od dawna obecne, a ewentualne wady zdążyły się utrwalić lub pogłębić. Nie oznacza to oczywiście, że leczenie nie jest możliwe lub że nie warto tego robić – wręcz przeciwnie. Dalsze zwlekanie wiąże się z ryzykiem zajścia kolejnych niepożądanych zmian.

Zdecydowanie lepsze jest jednak wczesne wdrożenie działań profilaktycznych. Pierwsza kontrola ortodontyczna może odbyć się już w trakcie ząbkowania. Standardem jest natomiast leczenie ortodontyczne w wieku 6 lat – na przełomie przedszkola i szkoły podstawowej. Jest to okres, w którym dziecko ma tzw. uzębienie mieszane, czyli jednocześnie zęby mleczne i stałe. To ważny moment dla oceny przestrzeni dla wyrzynających się zębów stałych.

W nowoczesnej placówce ortodontycznej Cheese w Warszawie dostępna jest bezpłatna konsultacja dla dzieci. Obejmuje ocenę zgryzu i uzębienia, skan 3D i dwa zdjęcia RTG zębów oraz przygotowanie kompleksowego planu leczenia. Pełna diagnostyka pozwala ocenić występowanie wad zgryzu i zaplanować terapię nakładkami Invisalign®, jeśli będzie ona wskazana.

Aparat ortodontyczny u dziecka – wiek

Możliwość rozpoczęcia leczenia zależy od indywidualnego rozwoju dziecka. W wielu przypadkach leczenie ortodontyczne w wieku 10 lat lub nawet wcześniej może obejmować zastosowanie aparatów stałych lub nowoczesnych metod, takich jak nakładki ortodontyczne dla dzieci Invisalign First®. Są one przeznaczone dla dzieci w wieku od ok. 6 do 10 lat. Nakładki są zdejmowane, co pozwala na ich zdjęcie podczas jedzenia i mycia zębów, zgodnie z zaleceniami ortodonty.

Leczenie ortodontyczne dzieci z zastosowaniem nakładek może przebiegać w dwóch etapach. Celem fazy I jest wspieranie prawidłowego rozwoju szczęki i przygotowanie miejsca dla zębów stałych. Może obejmować poszerzanie łuku zębowego lub korektę ustawienia wybranych zębów. Do fazy II przechodzi się wtedy, gdy większość zębów stałych jest już obecna. Na tym etapie leczenie koncentruje się na dokładnym ustawieniu zębów i dopasowaniu zgryzu.

W Cheese korektą zgryzu u dzieci zajmują się lekarze z doświadczeniem w stosowaniu nakładek Invisalign® u młodszych pacjentów. Plan leczenia jest zawsze przygotowywany indywidualnie, z uwzględnieniem wieku dziecka, etapu rozwoju uzębienia oraz rodzaju wady zgryzu.

*https://pacjent.gov.pl/zapobiegaj/ortodonta-dla-dzieci

Invisalign® to wyrób medyczny przeznaczony do korygowania wad zgryzu, którego stosowanie wymaga konsultacji z lekarzem ortodontą.