Pokolenie Zet, czyli osoby urodzone między około 1995, a 2012 rokiem, wchodzi na rynek pracy z nowymi wartościami – chce rozwijać się zawodowo, zachować równowagę i czuć sens w tym, co robi. Tymczasem spada liczba ofert dla osób na starcie kariery, a wiele zawodów znika przez automatyzację i rozwój AI.

Niepokojące jest to, że tylko 52 proc. młodych Polaków ocenia swoje zdrowie psychiczne jako dobre. W pracy angażują się najbardziej, gdy ich obowiązki są zgodne z pasjami i wartościami. Odpowiedzią na te potrzeby coraz częściej staje się ekonomia społeczna – sektor łączący biznes z misją, skupiający podmioty gospodarcze takie jak np. spółdzielnie socjalne, fundacje czy stowarzyszenia. Dlatego organizatorzy kampanii „ES jak sukcES” przedstawiają historie przedstawicieli pokolenia Zet oraz ich pracodawców działających w Legionowie.

Młodzi wchodzą na rynek z poczuciem niepewności i ograniczonych perspektyw: 41% Zetek nie wie, czy znajdzie kolejną pracę, a liczba ofert juniorskich spadła o 29 p.p. Jednocześnie, wykazują największe zaangażowanie, gdy praca współgra z ich pasjami i wartościami.

Tylko 6% młodych dorosłych marzy o stanowisku lidera, a aż 89% uznaje sens pracy za kluczowy dla satysfakcji. Sukces coraz częściej oznacza wpływ i równowagę, a nie awans.

Sprawczość i sens zamiast twardych struktur

To właśnie w tego typu organizacjach przedstawiciele generacji Zet mogą odnaleźć to, czego brakuje im w klasycznym modelu korporacyjnym – sprawczość, wpływ i sens. 

Zgodnie z raportem Klon/Jawor z 2024 roku, przedsiębiorstwa społeczne w większości (65%) angażują pracowników w proces decyzyjny, co daje poczucie współodpowiedzialności i współtworzenia. Są to organizacje działające na rynku, których głównym celem nie jest maksymalizacja zysku, lecz realizacja misji społecznej. 

Według danych MCPS (Mazowieckie Centrum Polityki Społecznej) w III kwartale 2025 roku na terenie Mazowsza działały 104 takie organizacje. To miejsca pracy, w których głos młodych ma znaczenie, a codzienne działania przekładają się na konkretne efekty w lokalnym środowisku. 

Widząc, jak narasta poczucie izolacji wśród rodzin dzieci ze spektrum autyzmu,  chcieliśmy stworzyć miejsce, które łączy wsparcie społeczne z codzienną normalnością. Tak powstało Legionowskie Stowarzyszenie Rodzin Dzieci ze Spektrum Autyzmu oraz ADHD Asy prowadzące przedsiębiorstwo społeczne w postaci Kociej Kawiarni w Legionowie – przestrzeń, gdzie ludzie przychodzą po spokój, rozmowę i… trochę kociego ciepła. Naszym celem jest pomoc rodzinom dzieci ze spektrum autyzmu. Zatrudniamy młodych, bo oni myślą inaczej – bardziej odważnie, mniej schematycznie. Chcą pracować w miejscu z misją, sama praca dla pieniędzy ich nie satysfakcjonuje. To dzięki nim pojawiają się nowe pomysły, jak łączyć społeczne cele z autentyczną, przyjazną atmosferą 

– mówi Hubert Wasik, współzałożyciel przedsiębiorstwa. 

Nowa definicja kariery młodych dorosłych

Aż 89% Zetek uznaje sens pracy za kluczowe dla satysfakcji i dobrostanu, co pokazuje, że młodzi nie szukają już jedynie „dobrego stanowiska”, lecz poczucia, że to, co robią, ma wartość. Jednocześnie, zaledwie 6% marzy o stanowisku lidera, większość szuka pracy, która daje wpływ i sprawczość. Nadmiar obowiązków, szybkie tempo życia i presja produktywności często prowadzą do wypalenia już na początku kariery.

To właśnie dlatego coraz więcej przedstawicieli generacji Zet szuka zawodowych ścieżek, które pozwalają im połączyć zarobki z poczuciem celu, a ekonomia społeczna, tworząca widoczny wpływ i znaczenie codziennej pracy, często staje się dla nich odpowiedzią. Właśnie tam, w lokalnych organizacjach takich jak legionowska Kocia Kawiarnia, młodzi m.in. pomagają tworzyć grupy wsparcia oraz warsztaty dla rodziców/opiekunów dzieci w spektrum autyzmu.

Zatrudnianie młodych to dla nas nie tylko inwestycja w przyszłość, ale i wrażliwość, której tak bardzo dziś potrzeba. W naszej Kociej Kawiarni liczy się coś więcej niż dobra kawa – to miejsce spotkań ludzi z sercem. Zetki wnoszą do zespołu świeżą energię i empatię, której nie da się nauczyć z podręczników. Dzięki nim lepiej rozumiemy potrzeby młodych, a w efekcie tworzymy przestrzeń, gdzie każdy – niezależnie od doświadczeń – czuje się mile widziany 

– mówi Hubert Wasik.

^{Kocia Kawiarnia w Legionowie. Fot. mat. prasowe}

Młodość jako siła napędowa innowacji społecznych

Pracodawcy coraz częściej dostrzegają, że właśnie ta potrzeba sensu i sprawczości stanowi o sile młodego pokolenia. 

Młodzi ludzie uczą nas świeżego spojrzenia – dzięki nim zyskujemy dystans do własnych przekonań i otwieramy się na inne sposoby myślenia. Co więcej, w procesie rekrutacji Zetki wypadły najlepiej, a dodatkowo świetnie radzą sobie w mediach. Liczą się dla nich wartości takie jak szacunek, wyrozumiałość i elastyczność.

– dodaje przedsiębiorca.

Wartość, sens i wpływ stają się kluczowe w pracy

Dla młodych ludzi, którzy nie chcą już wybierać między karierą a wartościami, praca w lokalnych organizacjach staje się czymś więcej niż zatrudnieniem – to sposób na życie zgodne z przekonaniami, rozwój i budowanie przyszłości w duchu empatii i odpowiedzialności za wspólne dobro.

O tym, jak wygląda praca w przedsiębiorstwie społecznym i jak założyć taki podmiot można dowiedzieć się na stronie www kampanii społecznej „ES jak SukcES”: www.esjaksukces.pl.

Jej celem jest popularyzacja idei ekonomii społecznej na Mazowszu, zachęcenie osób pracujących oraz szukających pracy do tworzenia nowych przedsiębiorstw społecznych oraz pokazanie, że alternatywna ścieżka kariery zawodowej jest możliwa. Kampania skierowana jest do osób zainteresowanych zmianą miejsca pracy, zdobyciem nowej pracy, osób z niepełnosprawnościami i ich opiekunów, studentów i studentek, młodych rodziców wracających na rynek pracy i osób 50+, często z niego wykluczonych. 

Kampania powstała dzięki wsparciu finansowemu ze środków Samorządu Województwa Mazowieckiego. Organizatorami kampanii są Fundacja Inicjatyw Społeczno-Ekonomicznych, Fundacja Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego, Stowarzyszenie BORIS, Ośrodek Wsparcia Ekonomii Społecznej Siedlce, Ośrodek Wsparcia Ekonomii Społecznej Mazowsza Płockiego, Fundacja Fundusz Współpracy oraz Stowarzyszenie SOKiAL.