W środę warto spojrzeć w niebo. Księżyc znajdzie się wśród Plejad

W najbliższą środę 30 września Księżyc znajdzie się na tle Plejad, czyli gromady gwiazd. Według astronomów obserwacje można rozpocząć około godz. 19.30, najlepiej przy użyciu lornetki. Zjawisko pozostanie widoczne przez całą noc.

Plejady to gromada otwarta gwiazd. W jej skład wchodzi kilkaset gwiazd, z których kilka widać gołym okiem, a gdy spojrzymy przez lornetkę, możemy dostrzec już kilkadziesiąt. Gwiazdy gromady są młode, mają około 100 milionów lat. Dzieli nas od nich dystans mniej więcej 450 lat świetlnych.

Czym Plejady różnią się od Małego Wozu?

Na niebie bywają mylone przez niektórych z Małym Wozem, gdyż ułożenie gwiazd ma kształt przypominający wóz. Jednak asteryzm nazywany Małym Wozem jest w zupełnie innej części nieba i zajmuje zdecydowanie większy obszar niż Plejady.

Mitologiczne korzenie gwiezdnej gromady

Nazwa Plejady wywodzi się z mitologii greckiej. Plejady były córkami Atlasa, jednego z Tytanów. Gdy dowiedziały się o śmierci swoich sióstr Hiad, popełniły samobójstwo, a Zeus przeniósł je na niebo. Na niebie, w sąsiedztwie Plejad, widoczna jest również gromada o nazwie Hiady. Inna wersja mitu to przemienienie Plejad i Hiad w gwiazdy z żalu po śmierci ich brata Hyasa, którego ukąsił wąż. Jest też opowieść o ściganiu Plejad przez Oriona. Na niebie są blisko gwiazdozbioru Oriona.

Z kolei w mitologii słowiańskiej gwiazdy te nazywano Dziećmi Wołosa lub Wołosażorami. Wołos (albo Weles) był bogiem bogactwa, a także magii. W polskiej tradycji ludowej Plejady nosiły różne nazwy: Baby, Kurki lub Kokoszki, Sito (wygląd przypomina dziurki w sicie do przesiewania mąki).

Jak i kiedy najlepiej prowadzić obserwacje?

Wieczorem 30 września Księżyc będzie się znajdował w fazie kilka dni po pełni. Oświetlone będzie 79 proc. jego tarczy. Najlepiej jego widok na tle lub w pobliżu Plejad oglądać przez lornetkę, ustawiając pole widzenia tak, aby mieć w nim Plejady i tylko fragment Księżyca.

Informacje o różnych zjawiskach astronomicznych w całym roku można znaleźć w bezpłatnym „Almanachu Astronomicznym na rok 2026”, wydanym w formie elektronicznej przez Polskie Towarzystwo Astronomiczne (PTA). (PAP)

cza/ agt/